Tijorat banklarida ESG ko‘rsatkichlarini shakllantirish va baholash usullari
- Authors
-
-
Abduazimov Umidjon Abduazim o‘g‘li
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti mustaqil tadqiqotchisi
Author
-
- Keywords:
- Kalit so‘zlar: ESG, tijorat banki, ESG ko‘rsatkichi, ESG skoring, barqaror moliya, iqlim tavakkalchiligi, moliyalashtirilgan emissiyalar, moliyaviy inklyuziya, korporativ boshqaruv, integral indeks, stress-test.
- Abstract
-
Annotatsiya. Mazkur ilmiy tezisda tijorat banklarida ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv (ESG) ko‘rsatkichlarini shakllantirish va baholashning metodologik asoslari tadqiq etilgan. Bank ESG ko‘rsatkichlarini tanlashda moliyaviy muhimlik, ta’sir muhimligi, bank biznes modeli, kredit portfeli tarkibi, ma’lumotlarning o‘lchanishi va taqqoslanuvchanligi kabi mezonlar asoslangan. ESG indikatorlarini operatsion, portfel va boshqaruv darajalarida shakllantirish, ularni normallashtirish, vaznlash, agregatsiya qilish hamda integral ESG indeksiga birlashtirish usullari taklif etilgan. Min–max normallashtirish, ekspert vaznlash, analitik ierarxiya jarayoni, entropiya usuli, benchmarking, skoring, ssenariy tahlili va stress-test yondashuvlarining bank amaliyotidagi afzalliklari hamda cheklovlari tahlil qilingan. IFRS S1 va IFRS S2, SASB Commercial Banks, Bazel qo‘mitasi, EBA va UNEP FI yondashuvlari asosida tijorat banklari uchun ESG ko‘rsatkichlarining tavsiya etiladigan tizimi ishlab chiqilgan.
- References
-
1. IFRS Foundation. IFRS S2 Climate-related Disclosures va ISSB Sustainability Standards bo‘yicha amaliy materiallar. London: IFRS Foundation, 2023–2026. https://www.ifrs.org/
2. IFRS Foundation. IFRS S1 General Requirements for Disclosure of Sustainability-related Financial Information. London, 2023.
3. IFRS Foundation / SASB. SASB Standards: Commercial Banks – industry topics and metrics. Amaldagi versiya, 2026. https://sasb.ifrs.org/
4. UNEP Finance Initiative. Impact Analysis for Banks; Portfolio Impact Analysis Tool for Banks. United Nations Environment Programme Finance Initiative, 2025–2026.
5. Berg F., Kölbel J.F., Rigobon R. Aggregate Confusion: The Divergence of ESG Ratings // Review of Finance. 2022. Vol. 26, No. 6. P. 1315–1344. DOI: 10.1093/rof/rfac033.
- Downloads
- Published
- 2026-09-24
- Section
- Articles
How to Cite
Similar Articles
- Eshmamatov Davlat Nuriddinovich, Tijorat banklarida xalqaro pul o‘tkazmalari bilan bog‘liq moliyaviy risklarni baholashni takomillashtirish , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Turdiyev Eralijon Muxtarovich, Kreditlash amaliyoti samaradorligini kompleks baholash metodologiyasini takomillashtirish , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Jumaniyazova Feruza Rajabovna, Aksiyadorlik jamiyatlarida investitsiya loyihalari bilan bog‘liq muammolar , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Toshpulatov Farruxbek Asronbek o‘g‘li, Notijorat tashkilotlarida o‘z mablag‘larini shakllantirish imkoniyatlari va ularni kengaytirish yo‘llari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 4 (2026): "Ilm_fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Maxametov Saitdjalolxon Azamovich, Tijorat banklarining investitsiya portfellarini takomillashtirish istiqbollari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 4 (2026): "Ilm_fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Jumaniyazova Feruza Rajabovna, Aksiyadorlik jamiyatlarida investitsiya loyihalarini samarali moliyalashtirish mexanizmini rivojlantirish , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Mamanazarov Oybek Shomurodovich, Uy-joy fondini boshqarishda xizmatlari sifatini tadqiq etish. , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Sirojitdinov Bekzod Anvarovich, Tijorat banklarida islomiy moliya instrumentlarini joriy etish mexanizmlarining an’anaviy bank-moliya tizimidan farqli jihatlari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 1 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Vafiyev Raxim Xalimjonovich, Tijorat banklari faoliyati samaradorligining iqtisodiy mohiyati va nazariy asoslari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Fozilchayev Shuhratjon Qobiljon o‘g‘li, Investitsion risklarni minimallashtirishda moslanuvchan moliyalashtirish instrumentlaridan foydalanish , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
You may also start an advanced similarity search for this article.