Tijorat banklari faoliyati samaradorligining iqtisodiy mohiyati va nazariy asoslari
- Authors
-
-
Vafiyev Raxim Xalimjonovich
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti mustaqil tadqiqotchisi
Author
-
- Keywords:
- Kalit soʻzlar: tijorat banki, faoliyat samaradorligi, texnik samaradorlik, allokativ samaradorlik, X-samaradorlik, vositachilik yondashuvi, chegaraviy tahlil, SFA, DEA, aktivlar rentabelligi, xarajat-daromad nisbati.
- Abstract
-
Annotatsiya. Tezisda tijorat banklari faoliyati samaradorligining iqtisodiy mohiyati va uni baholashning nazariy asoslari tadqiq etilgan. «Samaradorlik» va «natijadorlik» tushunchalarining farqi ochib berilib, texnik, allokativ va X-samaradorlik turlarining bank faoliyatiga tatbiq etilishi koʻrib chiqilgan. Bank «mahsuloti» ni aniqlashning ishlab chiqarish va vositachilik yondashuvlari qiyoslanib, ular samaradorlik baholarining natijasini tubdan oʻzgartirishi asoslangan. Samaradorlikni izohlovchi asosiy nazariy gipotezalar — tuzilma–xatti-harakat–natija, samarali tuzilma, «tinch hayot» va «yomon menejment» gipotezalari — tizimlashtirilgan. Baholash uslublari toʻrt guruhga (koeffitsiyentli, parametrik chegaraviy, noparametrik chegaraviy va bozor kuchi indekslari) ajratilib, ularning imkoniyatlari va cheklovlari qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot yakunida tijorat banki faoliyati samaradorligining uch oʻlchovli — xarajat, daromad va risk oʻlchovlarini qamrab oluvchi — muallif taʼrifi taklif etilgan.
- References
-
Farrell M.J. The Measurement of Productive Efficiency // Journal of the Royal Statistical Society. Series A. — 1957. — Vol. 120, No. 3. — P. 253–290.
2. Leibenstein H. Allocative Efficiency vs. “X-Efficiency” // The American Economic Review. — 1966. — Vol. 56, No. 3. — P. 392–415.
3. Sealey C.W., Lindley J.T. Inputs, Outputs, and a Theory of Production and Cost at Depository Financial Institutions // The Journal of Finance. — 1977. — Vol. 32, No. 4. — P. 1251–1266.
4. Berger A.N., Humphrey D.B. Efficiency of Financial Institutions: International Survey and Directions for Future Research // European Journal of Operational Research. — 1997. — Vol. 98, No. 2. — P. 175–212.
5. Berger A.N., DeYoung R. Problem Loans and Cost Efficiency in Commercial Banks // Journal of Banking & Finance. — 1997. — Vol. 21, No. 6. — P. 849–870.
6. Demsetz H. Industry Structure, Market Rivalry, and Public Policy // The Journal of Law and Economics. — 1973. — Vol. 16, No. 1. — P. 1–9.
7. Charnes A., Cooper W.W., Rhodes E. Measuring the Efficiency of Decision Making Units // European Journal of Operational Research. — 1978. — Vol. 2, No. 6. — P. 429–444.
8. Aigner D., Lovell C.A.K., Schmidt P. Formulation and Estimation of Stochastic Frontier Production Function Models // Journal of Econometrics. — 1977. — Vol. 6, No. 1. — P. 21–37
- Downloads
- Published
- 2026-08-10
- Section
- Articles
How to Cite
Most read articles by the same author(s)
- Vafiyev Raxim Xalimjonovich, Oʻzbekiston tijorat banklarida transformatsiya jarayonlari va faoliyat samaradorligining tahlili , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
Similar Articles
- Vafiyev Raxim Xalimjonovich, Oʻzbekiston tijorat banklarida transformatsiya jarayonlari va faoliyat samaradorligining tahlili , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Maxametov Saitdjalolxon Azamovich, Tijorat banklarining investitsiya portfellarini takomillashtirish istiqbollari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 4 (2026): "Ilm_fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Turdiyev Eralijon Muxtarovich, Kreditlash amaliyoti samaradorligini kompleks baholash metodologiyasini takomillashtirish , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Abduazimov Umidjon Abduazim o‘g‘li, Tijorat banklarida ESG ko‘rsatkichlarini shakllantirish va baholash usullari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 4 (2026): "Ilm_fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Kamoldinova Nargiza Anvarovna, Ayollar tadbirkorligi faoliyatiga ta’sir etuvchi omillardan foydalanish samaradorligi darajasi tahlili , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Yoqubova Maftuna Shoyim qizi, Bo‘lajak pedagoglarda kasbiy-etika madaniyatini shakllantirishning samarali usullari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Tojimamatov Israiljon Nurmamatovich, Meliqo’ziyev Sahobiddin Umidjon o’g’li, Sun’iy intellekt integratsiyasi orqali ish jarayonlarini optimallashtirish , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Eshmamatov Davlat Nuriddinovich, Tijorat banklarida xalqaro pul o‘tkazmalari bilan bog‘liq moliyaviy risklarni baholashni takomillashtirish , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Axmedov G‘ayratjon Mahmudjonovich, Po’latov Asilbek Bahodirovich, Ultratovushli putur yetkazmasdan tekshirishda raqamli signal tahlili asosida nuqsonlarni aniqlash ishonchliligini oshirish , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 4 (2026): "Ilm_fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Qayumova Zulfizar Akmal qizi, Xakimov Ravshan, Erta yoshda STEAM ta’lim elementlarini joriy etish samaradorligi , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
You may also start an advanced similarity search for this article.