Notijorat tashkilotlarida o‘z mablag‘larini shakllantirish imkoniyatlari va ularni kengaytirish yo‘llari

Authors
  • Toshpulatov Farruxbek Asronbek o‘g‘li

    TDIU huzuridagi “O‘zbekiston iqtisodiyotini rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari” ilmiy-tadqiqot markazi mustaqil tadqiqotchisi

    Author

Keywords:
O‘z mablag‘larini kengaytirishning asosiy tamoyili daromad olishni tashkilot missiyasidan ajratib qo‘ymaslikdir. NNT tijorat tashkiloti kabi foydani mulkdorlar o‘rtasida taqsimlash maqsadini ko‘zlamaydi; shu sababli shakllangan daromadlar ustav vazifalari, ijtimoiy loyihalar va tashkilotning barqaror faoliyatini ta’minlashga yo‘naltirilishi lozim. Moliyaviy boshqaruv nuqtayi nazaridan esa o‘z mablag‘larining muhim afzalligi ularning ko‘pincha grantlarga nisbatan moslashuvchanroq bo‘lishi, maqsadli cheklovlarning nisbatan kamligi hamda zarur tashkiliy va joriy xarajatlarni qoplash imkoniyatining yuqoriligidadir. Shu bilan birga, o‘z mablag‘lari ulushining oshishi tashkilotga moliyaviy rejalashtirishni uzoqroq muddatga tuzish, resurslarni ustuvor yo‘nalishlar bo‘yicha erkinroq taqsimlash va tashqi moliyalashtirish shartlari o‘zgarishiga tezroq moslashish imkonini beradi. Shu sababli o‘z mablag‘larini shakllantirish va ularning manbalarini diversifikatsiya qilish NNTning moliyaviy barqarorligini ta’minlashning muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi.
Abstract

Notijorat tashkilotlarining moliyaviy barqarorligi faqat tashqi grant, subsidiya yoki homiylik mablag‘lariga bog‘liq bo‘lib qolmasligi kerak. Tashkilotning o‘z mablag‘larini shakllantirish imkoniyati uning moliyaviy mustaqilligini kuchaytiradi, tezkor qaror qabul qilish qobiliyatini oshiradi hamda tashqi moliyalashtirishdagi vaqtinchalik uzilishlarga nisbatan chidamlilikni ta’minlaydi. Bundan tashqari, ichki manbalarning mavjudligi NNTga kundalik faoliyat xarajatlarini qoplash, yangi tashabbuslarni boshlash va tashqi mablag‘lar kelib tushishini kutmasdan ayrim ustuvor vazifalarni moliyalashtirish imkonini beradi. Bunda o‘z mablag‘lari deganda a’zolik badallari, ustav maqsadlariga mos va qonunchilik doirasida amalga oshiriladigan pullik xizmatlar, ta’lim va maslahat faoliyati, nashrlar, tadbirlar hamda boshqa ruxsat etilgan manbalardan shakllanadigan tushumlar nazarda tutiladi. Ushbu manbalarni bosqichma-bosqich kengaytirish tashqi moliyalashtirishga qaramlikni kamaytirib, tashkilotning umumiy moliyaviy resurs bazasini mustahkamlaydi.

References

1. O‘zbekiston Respublikasining ‘Nodavlat notijorat tashkilotlari to‘g‘risida’gi Qonuni, 763-I-son, 14.04.1999. LEX.UZ.

2. O‘zbekiston Respublikasining ‘Nodavlat notijorat tashkilotlari faoliyatining kafolatlari to‘g‘risida’gi Qonuni, O‘RQ-76-son, 03.01.2007. LEX.UZ.

3. O‘zbekiston Respublikasining Soliq kodeksi, O‘RQ-599-son, 30.12.2019. LEX.UZ.

4. Young D.R. Financing Nonprofits: Putting Theory into Practice. Lanham: AltaMira Press, 2007.

5. Froelich K.A. Diversification of Revenue Strategies: Evolving Resource Dependence in Nonprofit Organizations // Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly. 1999. Vol. 28, No. 3. P. 246-268.

6. Bowman W. Financial Capacity and Sustainability of Ordinary Nonprofits // Nonprofit Management and Leadership. 2011. Vol. 22, No. 1. P. 37-51.

Downloads
Published
2026-09-24
Section
Articles

How to Cite

Notijorat tashkilotlarida o‘z mablag‘larini shakllantirish imkoniyatlari va ularni kengaytirish yo‘llari. (2026). Ilm -Fan Taraqqiyoti Respublika Ilmiy Konferensiyasi, 1(4), 88-91. https://tafakkurconference.uz/index.php/ilm/article/view/636

Similar Articles

1-10 of 238

You may also start an advanced similarity search for this article.