O‘zbek tili siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot: Kognitiv tilshunoslikning tahliliy modeli
- Authors
-
-
Axmadjonova Nargiza
Qo‘qon davlat universiteti mustaqil izlanuvchisi.
Author
-
I. Xabibjonov
f.f.f.d
Author
-
- Keywords:
- konseptual metafora, emotsional metafora, siyosiy kommunikatsiya, o‘zbek tili, kognitiv tilshunoslik, tahliliy model, auditoriyani boshqarish.
- Abstract
-
Ushbu ilmiy maqola o‘zbek tili siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot o‘rtasidagi bog‘liqlikni kognitiv tilshunoslikning tahliliy modeli asosida o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda George Lakoff va Mark Johnson tomonidan asos solingan konseptual metafora nazariyasi, Antonio Damasio va Paul Ekmanning emotsiyalar psixologiyasi hamda Zoltán Kövecses tomonidan ishlab chiqilgan emotsional metafora konsepsiyasi integratsiyalashgan holda qo‘llaniladi. Maqolada o‘zbek siyosiy diskursiga xos emotsional metaforalarning asosiy konseptual modellari, ularning lingvistik implementatsiyasi va auditoriyaga psixologik ta’sir mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida o‘zbek siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot o‘rtasidagi bog‘liqlikni tavsiflovchi uch bosqichli kognitiv model taklif etiladi: konseptual ko‘chirish bosqichi, emotsional faollashtirish bosqichi va pragmatik yo‘naltirish bosqichi. Modelning amaliy ahamiyati siyosiy nutqlarni tahlil qilish, manipulyatsiyani aniqlash va samarali kommunikativ strategiyalarni ishlab chiqish imkoniyatidadir.
- References
-
1.Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – 256 b.
2.Damasio A. Descartes’ Error: Emotion, Reason, and the Human Brain. – New York: Putnam, 1994. – 312 b.
3.Kövecses Z. Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. – Cambridge: Cambridge University Press, 2000. –228 b.
4.Charteris-Black J. Corpus Approaches to Critical Metaphor Analysis. – Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2004. – 288 b.
5.Lakoff G. Don’t Think of an Elephant!: Know Your Values and Frame the Debate. – Chelsea Green Publishing, 2004. – 124 b.
6.Ekman P. Emotions Revealed: Recognizing Faces and Feelings to Improve Communication and Emotional Life. – New York: Times Books,2003. – 288b.
7.Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston nashriyoti, 2021. – 464 b.
8.Qosimova M. O‘zbek siyosiy diskursida metafora va uning pragmatik funksiyalari // O‘zbek tili va adabiyoti jurnali. – 2022. – №2. – 34-42 b.
9.Tursunov S. Shavkat Mirziyoyev nutqlarida emotsional metaforalarning lingvokulturologik tahlili // Filologiya masalalari. – 2024. – №1. – 56-64 b.
10.Karimova D. Siyosiy kommunikatsiyada auditoriyani boshqarish strategiyalari. – Toshkent: Fan nashriyoti, 2023. – 198 b.
- Downloads
- Published
- 2026-05-29
- Section
- Articles
How to Cite
Most read articles by the same author(s)
- Axmadjonova Nargiza, I. Xabibjonov, O‘zbek siyosiy nutqida “uy” Va “bahor” Metaforalarining emotsional va milliy-madaniy xususiyatlari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
Similar Articles
- Kutibayeva Zamira Jalgasbayevna, O‘quvchilarda emotsional barqarorlikni mustahkamlashda maktab psixologining psixoprofilaktik faoliyati , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Haydarova Dilafruz, Kechirim nutqiy akti va uning o‘zbek tili birliklaridagi ifodasi , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Raximova Malohatxon Odiljon qizi, O‘zbek tilshunosligida sun’iy intellektdan foydalanishning ilmiy-nazariy asoslari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Bo‘riyeva Aziza Abduvait qizi, Qarindoshlik terminlarining ingliz va o‘zbek paremiologiyasidagi semantik xususiyatlari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Po‘latova Irodaxon Ilxomjon qizi, O‘zbek va ingliz tillarida evfemizmlarning lingvistik va madaniy ahamiyati , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- EGAMNAZAROVA AZIZA ABDUNABI QIZI, O’SMIRLIK DAVRIDAGI HISSIY-EMOTSIONAL HOLATLAR VA ULARNI BOSHQARISHNING PSIXOLOGIK TALQINI , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 5 (2026): "Ilm_fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Orifxonova Soliha Davronjon qizi, Raximjanov Masrur Nugmanovich, Arab tili tovush tizimi (Asvot al-Arabiyya) , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Vaxobov Dostan Abdumannop o’g’li, Tafakkur-tushunchasining pedagogik-psixologik mohiyati , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- I.M.Turdiyev, INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA RASMIY-IDORAVIY TERMINLARNING STRUKTUR MODELLARINING QIYOSIY-TIPOLOGIK TAHLILI , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Ibadullayeva Dildora Xamro qizi, Ingliz va o‘zbek tillarida metaforalarning tarjimadagi chog‘ishtirma tahlili , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
You may also start an advanced similarity search for this article.