O‘zbek tili siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot: Kognitiv tilshunoslikning tahliliy modeli
- Authors
-
-
Axmadjonova Nargiza
Qo‘qon davlat universiteti mustaqil izlanuvchisi.
Author
-
I. Xabibjonov
f.f.f.d
Author
-
- Keywords:
- konseptual metafora, emotsional metafora, siyosiy kommunikatsiya, o‘zbek tili, kognitiv tilshunoslik, tahliliy model, auditoriyani boshqarish.
- Abstract
-
Ushbu ilmiy maqola o‘zbek tili siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot o‘rtasidagi bog‘liqlikni kognitiv tilshunoslikning tahliliy modeli asosida o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda George Lakoff va Mark Johnson tomonidan asos solingan konseptual metafora nazariyasi, Antonio Damasio va Paul Ekmanning emotsiyalar psixologiyasi hamda Zoltán Kövecses tomonidan ishlab chiqilgan emotsional metafora konsepsiyasi integratsiyalashgan holda qo‘llaniladi. Maqolada o‘zbek siyosiy diskursiga xos emotsional metaforalarning asosiy konseptual modellari, ularning lingvistik implementatsiyasi va auditoriyaga psixologik ta’sir mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida o‘zbek siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot o‘rtasidagi bog‘liqlikni tavsiflovchi uch bosqichli kognitiv model taklif etiladi: konseptual ko‘chirish bosqichi, emotsional faollashtirish bosqichi va pragmatik yo‘naltirish bosqichi. Modelning amaliy ahamiyati siyosiy nutqlarni tahlil qilish, manipulyatsiyani aniqlash va samarali kommunikativ strategiyalarni ishlab chiqish imkoniyatidadir.
- References
-
1.Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – 256 b.
2.Damasio A. Descartes’ Error: Emotion, Reason, and the Human Brain. – New York: Putnam, 1994. – 312 b.
3.Kövecses Z. Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. – Cambridge: Cambridge University Press, 2000. –228 b.
4.Charteris-Black J. Corpus Approaches to Critical Metaphor Analysis. – Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2004. – 288 b.
5.Lakoff G. Don’t Think of an Elephant!: Know Your Values and Frame the Debate. – Chelsea Green Publishing, 2004. – 124 b.
6.Ekman P. Emotions Revealed: Recognizing Faces and Feelings to Improve Communication and Emotional Life. – New York: Times Books,2003. – 288b.
7.Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston nashriyoti, 2021. – 464 b.
8.Qosimova M. O‘zbek siyosiy diskursida metafora va uning pragmatik funksiyalari // O‘zbek tili va adabiyoti jurnali. – 2022. – №2. – 34-42 b.
9.Tursunov S. Shavkat Mirziyoyev nutqlarida emotsional metaforalarning lingvokulturologik tahlili // Filologiya masalalari. – 2024. – №1. – 56-64 b.
10.Karimova D. Siyosiy kommunikatsiyada auditoriyani boshqarish strategiyalari. – Toshkent: Fan nashriyoti, 2023. – 198 b.
- Downloads
- Published
- 2026-05-29
- Section
- Articles
How to Cite
Most read articles by the same author(s)
- Axmadjonova Nargiza, I. Xabibjonov, O‘zbek siyosiy nutqida “uy” Va “bahor” Metaforalarining emotsional va milliy-madaniy xususiyatlari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
Similar Articles
- Abdurazzoqov Yusufbek Turg’un o’g’li, Talabalarda kasbiy motivatsiya: O‘qishdan sovishning oldini olishdagi psixologik yondashuvlar , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Eshpoʻlatov Sunnatbek, Gerontopsixologiya , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- A’zamova Dilfuza Shafoyevna, Badiy diskursning lisoniy xususiyatlari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 4 (2026): "Ilm_fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Xasanova Nigoraxon Akromjonovna, Maktab o‘quvchilarining ruhiy salomatligini mustahkamlashda psixologik xizmatning o‘rni va ahamiyati , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Isayev Husan Mansurovich, Raqamli soliq ma’murchiligi sharoitida bevosita soliqlar bazasini kengaytirishi yo‘llari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Djamalova Shoira Olimjonovna, Maktab o‘quvchilarida hayotiy ko‘nikmalarni shakllantirishning psixologik omillari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Polvanova Zevarjon Erkinovna, Maktab o‘quvchilarida hayotiy ko‘nikmalarni shakllantirishning psixologik omillari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Saparbayeva Indira Shadibekovna, Kommunikativ-metodik yondashuv asosida milliy kontentli matnlar vositasida o‘qib tushunish ko‘nikmalarini rivojlantirish , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Soibova Gulchiroy Baxtiyorjon qizi, Lingvokulturologiya sohasida simbolismning ilmiy nazariy tadqiqi , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Massavirova Bahor Dilshod qizi., "Navoiy asarlarida turkiy so‘zlar va ularning zamonaviy turk tilidagi shakli" , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
You may also start an advanced similarity search for this article.