Sunʼiy intellekt yordamida algebraik xatolarni aniqlash va tahlil qilish
Keywords:
Kalit soʻzlar: adaptiv tahlil, algebraik tafovutlar, diagnostik topshiriqlar, metakognitiv nazorat, Oʻzbekiston, pretest-posttest dizayn, oʻquv natijalariAbstract
Annotatsiya. Maktab oʻquvchilarida algebraik xatolarni erta aniqlashga ehtiyoj kuchaygani uchun diagnostik topshiriqlarni avtomatlashtirish dolzarb boʻldi. Maqsad — sunʼiy intellektga tayangan 3 bosqichli pedagogik tajriba orqali xatolarni aniqlash va tahlil qilish samaradorligini tekshirish. Metodlar — 60 nafar oʻquvchi 30/30 ta tajriba va nazorat guruhiga ajratildi, aniqlovchi pretest va nazorat posttest oʻtkazildi, baholash vositasi Cronbach α ≥ 0,70 mezoni bilan tekshirildi. Natijalar — tajriba guruhida algebraik xatolarni toʻgʻri aniqlash koʻrsatkichi nazorat guruhiga nisbatan 17,2 foizga yuqori boʻldi, guruhlararo farqning effekt hajmi Cohen d = 2,18 ni tashkil etdi. Xulosa — sunʼiy intellekt asosidagi diagnostik yondashuv individual xatolarni tez ajratish, tahlil kategoriyalarini aniqlashtirish va keyingi mashqlarni moslashtirishda sezilarli ustunlik berdi.
References
1. Holmes W., Bialik M., Fadel C. Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning // Center for Curriculum Redesign. — 2019. — 112 p.
2. Zawacki-Richter O., Marín V.I., Bond M., Gouverneur F. Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education – where are the educators? // International Journal of Educational Technology in Higher Education. — 2019. — Vol. 16, № 1. — P. 1–27. — DOI: 10.1186/s41239-019-0171-0
3. Chen L., Chen P., Lin Z. Artificial Intelligence in Education: A Review // IEEE Access. — 2020. — Vol. 8. — P. 75264–75278. — DOI: 10.1109/ACCESS.2020.2988510
4. Taʼlim, fan va innovatsiya. Sunʼiy intellekt texnologiyalarini taʼlim jarayoniga joriy etish masalalari // Taʼlim, fan va innovatsiya. — 2024. — № 3. — B. 12–18.
5. Pedagogik Mahorat. Matematika taʼlimida raqamli texnologiyalar va xatolarni tahlil qilish metodikasi // Pedagogik Mahorat. — 2023. — № 4. — B. 45–51.
6. UNESCO. Guidance for Generative AI in Education and Research [Electronic resource]. — URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386693 (murojaat sanasi: 07.09.2026).
7. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi. Taʼlim sohasidagi asosiy koʻrsatkichlar [Elektron resurs]. — URL: https://stat.uz/uz/rasmiy-statistika/education (murojaat sanasi: 07.09.2026).
8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining «Raqamli taʼlimni rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi qarori [Elektron resurs]. — URL: https://lex.uz/ (murojaat sanasi: 07.09.2026).
9. Holmes W., Tuomi I. State of the art and practice in AI in education // European Journal of Education. — 2022. — Vol. 57, № 4. — P. 542–570. — DOI: 10.1111/ejed.12533
10. Kasneci E., Sessler K., Küchemann S. va boshq. ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education // Learning and Individual Differences. — 2023. — Vol. 103. — P. 102274. — DOI: 10.1016/j.lindif.2023.102274