Lalmi yerlarni monitoring qilishda masofadan zondlash va gat texnologiyalarini qo‘llash (qashqadaryo viloyati lalmizorlari misolida)

Authors
  • To‘rayeva Nigora

    Author

Keywords:
Kalit so‘zlar: lalmi yerlar, Qashqadaryo viloyati, GAT, masofadan zondlash, SAVI, LST, TVDI, radar monitoringi (SAR), degradatsiya, yer kadastri.
Abstract

Annotatsiya: Mazkur ilmiy tezisda Qashqadaryo viloyatining qurg‘oqchil va yarim qurg‘oqchil lalmizorlarida yer resurslarining holatini baholashda optik va radar masofadan zondlash (Sentinel-1 SAR, Sentinel-2 MSI, Landsat-8/9) hamda Geografik axborot tizimlari (GAT) integratsiyasiga asoslangan yangicha yondashuv tadqiq etilgan. An'anaviy spektral indekslardan farqli o‘laroq, ochiq tuproq fonining ta'sirini kamaytiruvchi SAVI (Soil-Adjusted Vegetation Index), yer yuzasi termal harorati (LST - Land Surface Temperature), harorat-vegetatsiya qurg‘oqchilik indeksi (TVDI) hamda C-diapazonli radar orqali tuproq namligi tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari turli agroekologik zonalar (tog‘oldi, adir va tekislik) bo‘yicha lalmizorlarning degradatsiya darajasi, qurg‘oqchilik xavfi va hosildorlik potensialini fazoviy xaritalashtirish hamda aniq dehqonchilik tavsiyalarini ishlab chiqish imkonini berdi.

References

[1] O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 7-sentabrdagi PF-6061-son "Yer hisobi va davlat kadastrlarini yuritish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi Farmoni.

[2] Huete, A. R. (1988). A soil-adjusted vegetation index (SAVI). Remote Sensing of Environment, 25(3), 295–309.

[3] Sandholt, I., Rasmussen, K., & Andersen, J. (2002). A simple interpretation of the surface temperature/vegetation index space for assessment of surface moisture status. Remote Sensing of Environment, 79(2-3), 213–224.

[4] Sobirov, B. X., & Mirzayev, O. U. (2022). Qashqadaryo viloyati tog‘oldi mintaqalarida tuproq eroziyasi va unga qarshi kurash choralari. O‘zbekiston Geografiya jamiyati axborotnomasi, 61, 84–91.

[5] Bauer-Marschallinger, B., et al. (2019). Toward global soil moisture monitoring with Sentinel-1: Harnessing assets and overcoming obstacles. IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing, 57(1), 520–539.

[6] Mirzaxmedov, X. S. (2021). Lalmikor yerlar unumdorligini oshirish va degradatsiyani kamaytirishda geoinformatsion texnologiyalardan foydalanish. Agro Ilm, (4), 72–75.

Downloads
Published
2026-10-15
Section
Articles

How to Cite

Lalmi yerlarni monitoring qilishda masofadan zondlash va gat texnologiyalarini qo‘llash (qashqadaryo viloyati lalmizorlari misolida). (2026). Ilm -Fan Taraqqiyoti Respublika Ilmiy Konferensiyasi, 1(5), 16-18. https://tafakkurconference.uz/index.php/ilm/article/view/721

Similar Articles

1-10 of 111

You may also start an advanced similarity search for this article.