Markaziy osiyoda dastlabki kutubxonalarning shakllanish tarixi

Authors
  • Muratbaeva Bayramgul Kalbay qizi

    O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti Nukus filiali “Kutubxona - axborot faoliyati” mutaxasissligi talabasi

    Author

  • Urazov Turdibay Alliyarovich

    O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti Nukus filiali “Kutubxona faoliyati” kafedrasi o‘qituvchisi

    Author

Keywords:
Kalit so‘zlar: kutubxona, kutubxonashunoslik, Markaziy Osiyo, Movarounnahr, qo‘lyozma, kitobat, kitob fondi, Buxoro, Samarqand, Xorazm, ilmiy meros.
Abstract

 Annotatsiya: Mazkur maqolada Markaziy Osiyo hududida dastlabki kutubxonalarning shakllanishi, ularning ijtimoiy-madaniy hayotdagi o‘rni hamda rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi. Kutubxonalarning vujudga kelishi yozuv, kitobat, ilm-fan va ta’lim taraqqiyoti bilan uzviy bog‘liq holda yoritiladi. Tadqiqotda O‘zbekiston kutubxonashunosligi maktabi vakillarining ilmiy ishlari, xususan, E. Oxunjonov, T. Yesimov, O. Qosimova, A. Kormilitsin, M. Rasulov va S. Davlatovlarning tadqiqotlari hamda Markaziy Osiyo qo‘lyozma merosiga oid zamonaviy ilmiy izlanishlardan foydalanildi. Markaziy Osiyoda kutubxonalarning dastlab saroy, diniy-ma’rifiy muassasalar va ilmiy markazlar qoshida shakllangani, keyinchalik shaxsiy va jamoat kutubxonalari rivojlanganligi asoslandi. Maqolada Buxoro, Samarqand, Xorazm va boshqa tarixiy-madaniy markazlarda shakllangan kitob fondlarining ilmiy merosni avloddan avlodga yetkazishdagi ahamiyati ochib beriladi.

References

1. Oxunjonov E. Vatan kutubxonachiligi tarixi. 1-qism. – Toshkent: Adolat, 2004. – 106 b.

2. Yesimov T.B. O‘zbekistonda kutubxonashunoslik fanining shakllanishi va taraqqiyoti. – Toshkent, 1994.

3. Qosimova O.G‘., Yesimov T. Umumiy kutubxonashunoslik. – Toshkent: O‘qituvchi, 1994. – 272 b.

4. Kormilitsin A.I., Rasulov M.M., Davlatov S.X. Kutubxonashunoslik ishining nazariyasi va tarixi. – Toshkent: O‘zgeokadastr, 2003. – 80 b.

5. Oxunjonov E. Vatan kutubxonachiligi tarixi. 2-qism. – Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2008. – 308 b.

6. Ziyodov Sh. XV–XX asr boshlarida Markaziy Osiyoda kutubxonachilik tarixi (qo‘lyozma manbalar va ulardagi muhrlar tahlili asosida). – Toshkent: Mahorat, 2026. – 436 b.

7. Isokov Z. Kutubxonalar – tarix va taraqqiyot ko‘zgusida // O‘zbekiston madaniyati va san’ati. – 2026. – №3. – B. 312–320.

8. Bayturaev T. O‘zbekistonda kutubxonachi-bibliograf mutaxassisligining shakllanish va rivojlanish bosqichlari haqida // O‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti xabarlari. – 2024.

Downloads
Published
2026-09-27
Section
Articles

How to Cite

Markaziy osiyoda dastlabki kutubxonalarning shakllanish tarixi. (2026). Ilm -Fan Taraqqiyoti Respublika Ilmiy Konferensiyasi, 1(4), 123-126. https://tafakkurconference.uz/index.php/ilm/article/view/663

Similar Articles

1-10 of 251

You may also start an advanced similarity search for this article.