Nutq buzilishi bilan o‘quvchilarning maktabdagi Adaptatsiya bosqichlari va ularni qo‘llab-quvvatlash yo‘llari

Authors
  • G’aniyeva Maloxat Odilovna

    Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti mustaqil izlanuvchisi Buxoro innovatsiyalar universiteti o’qituvchisi

    Author

Keywords:
nutq buzilishi, maktab adaptatsiyasi, psixologik-pedagogik qo‘llab-quvvatlash, inklyuziv ta’lim, logopediya, ijtimoiy moslashuv, kommunikativ kompetensiya.
Abstract

Maqolada nutq buzilishi bilan o‘quvchilarning umumta’lim maktabidagi adaptatsiya bosqichlari va ularni psixologik-pedagogik jihatdan qo‘llab-quvvatlash yo‘llari tahlil qilingan. Tadqiqotda aralash yondashuv (mixed methods) qo‘llanilib, ma’lumotlar 156 nafar 1–4-sinf o‘quvchisi, 28 nafar boshlang‘ich sinf o‘qituvchisi, 12 nafar logoped va psixologdan to‘plangan. Natijalar nutq buzilishi bilan o‘quvchilarning adaptatsiyasi to‘rt bosqichdan iborat ekanligini ko‘rsatdi: orientatsion, kommunikativ qiyinchiliklar, integratsiya va barqarorlashish. Maxsus tashkil etilgan psixologik-pedagogik qo‘llab-quvvatlash dasturidan keyin tajriba guruhi bolalarining ijtimoiy moslashuv ko‘rsatkichlari 47% ga, kommunikativ kompetensiyasi esa 53% ga oshdi. Tadqiqot natijalari asosida amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

References

1. Mirziyoyev Sh.M. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 13-oktabrdagi “O‘zbekiston Respublikasida inklyuziv ta’limni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4860-son qarori. — Toshkent, 2020.

2. Xudoyberdiyeva M.Yu. Nutq nuqsoni bo‘lgan bolalarni psixologik-pedagogik qo‘llab-quvvatlash. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2021. — 248 b.

3. Braun V., Clarke V. Using thematic analysis in psychology // Qualitative Research in Psychology. — 2006. — Vol. 3, № 2. — P. 77–101.

4. Creswell J.W., Plano Clark V.L. Designing and Conducting Mixed Methods Research. — 3rd ed. — Thousand Oaks: SAGE Publications, 2018. — 520 p.

5. Filicheva T.B., Chirkina G.V. Ustranenie obshchego nedorazvitiya rechi u detey doshkolnogo vozrasta. — Moskva: Ayris-press, 2019. — 224 s.

6. Levina R.E. Osnovy teorii i praktiki logopedii. — Moskva: Prosveshcheniye, 2017. — 367 s.

7. Lyalina I.V. Peer tutoring kak metod sotsialnoy adaptatsii detey s narusheniyami rechi v inklyuzivnom obrazovanii // Korrektsionnaya pedagogika. — 2020. — № 4. — S. 40–52.

8. Vengеr A.L. Psixologicheskoe obsledovanie mladshix shkolnikov. — Moskva: Vlados-Press, 2018. — 159 s.

9. Volkova L.S. Logopediya: Uchebnik dlya vuzov. — 5-e izd. — Moskva: Vlados, 2018. — 703 s.

10. Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. — Cambridge: Harvard University Press, 1978. — 159 p.

Cover Image
Downloads
Published
2026-07-14
Section
Articles

How to Cite

Nutq buzilishi bilan o‘quvchilarning maktabdagi Adaptatsiya bosqichlari va ularni qo‘llab-quvvatlash yo‘llari. (2026). Ilm -Fan Taraqqiyoti Respublika Ilmiy Konferensiyasi, 1(3), 468-472. https://tafakkurconference.uz/index.php/ilm/article/view/503

Most read articles by the same author(s)

Similar Articles

1-10 of 394

You may also start an advanced similarity search for this article.