O‘zbek tili siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot: Kognitiv tilshunoslikning tahliliy modeli
- Authors
-
-
Axmadjonova Nargiza
Qo‘qon davlat universiteti mustaqil izlanuvchisi.
Author
-
I. Xabibjonov
f.f.f.d
Author
-
- Keywords:
- konseptual metafora, emotsional metafora, siyosiy kommunikatsiya, o‘zbek tili, kognitiv tilshunoslik, tahliliy model, auditoriyani boshqarish.
- Abstract
-
Ushbu ilmiy maqola o‘zbek tili siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot o‘rtasidagi bog‘liqlikni kognitiv tilshunoslikning tahliliy modeli asosida o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda George Lakoff va Mark Johnson tomonidan asos solingan konseptual metafora nazariyasi, Antonio Damasio va Paul Ekmanning emotsiyalar psixologiyasi hamda Zoltán Kövecses tomonidan ishlab chiqilgan emotsional metafora konsepsiyasi integratsiyalashgan holda qo‘llaniladi. Maqolada o‘zbek siyosiy diskursiga xos emotsional metaforalarning asosiy konseptual modellari, ularning lingvistik implementatsiyasi va auditoriyaga psixologik ta’sir mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida o‘zbek siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot o‘rtasidagi bog‘liqlikni tavsiflovchi uch bosqichli kognitiv model taklif etiladi: konseptual ko‘chirish bosqichi, emotsional faollashtirish bosqichi va pragmatik yo‘naltirish bosqichi. Modelning amaliy ahamiyati siyosiy nutqlarni tahlil qilish, manipulyatsiyani aniqlash va samarali kommunikativ strategiyalarni ishlab chiqish imkoniyatidadir.
- References
-
1.Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – 256 b.
2.Damasio A. Descartes’ Error: Emotion, Reason, and the Human Brain. – New York: Putnam, 1994. – 312 b.
3.Kövecses Z. Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. – Cambridge: Cambridge University Press, 2000. –228 b.
4.Charteris-Black J. Corpus Approaches to Critical Metaphor Analysis. – Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2004. – 288 b.
5.Lakoff G. Don’t Think of an Elephant!: Know Your Values and Frame the Debate. – Chelsea Green Publishing, 2004. – 124 b.
6.Ekman P. Emotions Revealed: Recognizing Faces and Feelings to Improve Communication and Emotional Life. – New York: Times Books,2003. – 288b.
7.Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston nashriyoti, 2021. – 464 b.
8.Qosimova M. O‘zbek siyosiy diskursida metafora va uning pragmatik funksiyalari // O‘zbek tili va adabiyoti jurnali. – 2022. – №2. – 34-42 b.
9.Tursunov S. Shavkat Mirziyoyev nutqlarida emotsional metaforalarning lingvokulturologik tahlili // Filologiya masalalari. – 2024. – №1. – 56-64 b.
10.Karimova D. Siyosiy kommunikatsiyada auditoriyani boshqarish strategiyalari. – Toshkent: Fan nashriyoti, 2023. – 198 b.
- Downloads
- Published
- 2026-05-29
- Section
- Articles
How to Cite
Most read articles by the same author(s)
- Axmadjonova Nargiza, I. Xabibjonov, O‘zbek siyosiy nutqida “uy” Va “bahor” Metaforalarining emotsional va milliy-madaniy xususiyatlari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
Similar Articles
- Axmadjonova Nargiza, I. Xabibjonov, O‘zbek siyosiy nutqida “uy” Va “bahor” Metaforalarining emotsional va milliy-madaniy xususiyatlari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Bo'riyeva Ozoda Botirjon qizi, Turli tizimli tillarda "Zahar" Konseptining kognitiv modellashtirilishi , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Bo'riyeva Ozoda Botirjon qizi, O‘zbek va ingliz tillarida "Zahar" Konseptining konseptual metaforalar orqali ifodalanishi , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Abdulxodiyeva Xayitxon Abdurazzoq qizi, Gastronomik frazeologizmlarning kognitiv-semantik xususiyatlari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Ochilova Dilnora Hayotovna, Internet Media Discourse-Based Methodology for Teaching Political Terminology , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Po‘latova Irodaxon Ilxomjon qizi, O‘zbek va ingliz tillarida evfemizm hamda metaforaning o‘zaro bog‘liqligi , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Xisenova Musallam Fozilovna, O‘smirlar o'quvchilarning stressga bardoshliligini rivojlantirishning psixologik usullari , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 2 No. 2 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Ortiqboyeva Zumradxon Xasanboy qizi, Raqamli kommunikatsiya sharoitida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ijtimoiy xulq-atvorini shakllantirish , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 4 (2026): "Ilm_fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Maxammadjonov Farrux G’ayratulla o’g’li, Nevroz va psixoterapiya: Zamonaviy yondashuvlar va psixologik yordamning ahamiyati , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 4 (2026): "Ilm_fan taraqqiyoti" konferensiyasi
- Xudoyberdiyeva Gulnoza Qahramon qizi, Ergasheva Lobar Laziz qizi, Boshqaruv jarayonlarida psixologik xizmatning samaradorlikni oshirishdagi o‘rni va ahamiyati , Ilm -fan taraqqiyoti respublika ilmiy konferensiyasi: Vol. 1 No. 3 (2026): "Ilm-fan taraqqiyoti" konferensiyasi
You may also start an advanced similarity search for this article.