O‘zbek tili siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot: Kognitiv tilshunoslikning tahliliy modeli

Authors
  • Axmadjonova Nargiza

    Qo‘qon davlat universiteti mustaqil izlanuvchisi.

    Author

  • I. Xabibjonov

    f.f.f.d

    Author

Keywords:
konseptual metafora, emotsional metafora, siyosiy kommunikatsiya, o‘zbek tili, kognitiv tilshunoslik, tahliliy model, auditoriyani boshqarish.
Abstract

 Ushbu ilmiy maqola o‘zbek tili siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot o‘rtasidagi bog‘liqlikni kognitiv tilshunoslikning tahliliy modeli asosida o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda George Lakoff va Mark Johnson tomonidan asos solingan konseptual metafora nazariyasi, Antonio Damasio va Paul Ekmanning emotsiyalar psixologiyasi hamda Zoltán Kövecses tomonidan ishlab chiqilgan emotsional metafora konsepsiyasi integratsiyalashgan holda qo‘llaniladi. Maqolada o‘zbek siyosiy diskursiga xos emotsional metaforalarning asosiy konseptual modellari, ularning lingvistik implementatsiyasi va auditoriyaga psixologik ta’sir mexanizmlari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijasida o‘zbek siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot o‘rtasidagi bog‘liqlikni tavsiflovchi uch bosqichli kognitiv model taklif etiladi: konseptual ko‘chirish bosqichi, emotsional faollashtirish bosqichi va pragmatik yo‘naltirish bosqichi. Modelning amaliy ahamiyati siyosiy nutqlarni tahlil qilish, manipulyatsiyani aniqlash va samarali kommunikativ strategiyalarni ishlab chiqish imkoniyatidadir.

References

1.Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – 256 b.

2.Damasio A. Descartes’ Error: Emotion, Reason, and the Human Brain. – New York: Putnam, 1994. – 312 b.

3.Kövecses Z. Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. – Cambridge: Cambridge University Press, 2000. –228 b.

4.Charteris-Black J. Corpus Approaches to Critical Metaphor Analysis. – Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2004. – 288 b.

5.Lakoff G. Don’t Think of an Elephant!: Know Your Values and Frame the Debate. – Chelsea Green Publishing, 2004. – 124 b.

6.Ekman P. Emotions Revealed: Recognizing Faces and Feelings to Improve Communication and Emotional Life. – New York: Times Books,2003. – 288b.

7.Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston nashriyoti, 2021. – 464 b.

8.Qosimova M. O‘zbek siyosiy diskursida metafora va uning pragmatik funksiyalari // O‘zbek tili va adabiyoti jurnali. – 2022. – №2. – 34-42 b.

9.Tursunov S. Shavkat Mirziyoyev nutqlarida emotsional metaforalarning lingvokulturologik tahlili // Filologiya masalalari. – 2024. – №1. – 56-64 b.

10.Karimova D. Siyosiy kommunikatsiyada auditoriyani boshqarish strategiyalari. – Toshkent: Fan nashriyoti, 2023. – 198 b.

Cover Image
Downloads
Published
2026-05-29
Section
Articles

How to Cite

O‘zbek tili siyosiy kommunikatsiyasida metafora va hissiyot: Kognitiv tilshunoslikning tahliliy modeli. (2026). Ilm -Fan Taraqqiyoti Respublika Ilmiy Konferensiyasi, 2(2), 613-616. https://doi.org/10.5281/zenodo.20449562

Most read articles by the same author(s)

Similar Articles

1-10 of 211

You may also start an advanced similarity search for this article.