ҲОМИЛАДОРЛИКДА СЕМИЗЛИК ВА МЕТАБОЛИК ДИСФУНКЦИЯ: ОНА САЛОМАТЛИГИ, ҲОМИЛАДОРЛИК КЕЧИШИ ВА ҲОМИЛА ҲОЛАТИГА ТАЪСИРИ
Keywords:
ҳомиладорлик, семизлик, метаболик дисфункция, гестацион қандли диабет, преэклампсия.Abstract
Ушбу тадқиқотда ҳомиладор аёлларда семизлик ва метаболик дисфункциянинг ҳомиладорлик кечиши ҳамда ҳомила ҳолатига таъсири ўрганилди. Тана вазни индекси меъёрда бўлган ва семизлик кузатилган ҳомиладор аёлларнинг клиник ҳамда лаборатор кўрсаткичлари қиёсий баҳоланди. Тадқиқот натижалари семизлик фонида гестацион қандли диабет, артериал гипертензия, преэклампсия ва ҳомила макросомиясининг учраш частотаси сезиларли даражада ортишини кўрсатди. Ҳомиладорликдан олдин тана вазнини меъёрлаштириш, метаболик бузилишларни эрта аниқлаш ва ҳомиладорлик даврида мунтазам назорат олиб бориш она ҳамда перинатал асоратлар хавфини камайтиришда муҳим аҳамиятга эга.
Калит сўзлар: ҳомиладорлик, семизлик, метаболик дисфункция, инсулинорезистентлик, гестацион қандли диабет, преэклампсия, ҳомила макросомияси.
Ҳомиладорлик даврида ортиқча вазн ва семизлик она ҳамда ҳомила саломатлигига таъсир кўрсатувчи муҳим метаболик хавф омилларидан бири ҳисобланади. Семизлик фонида инсулинорезистентлик, углевод ва липид алмашинувининг бузилиши, эндотелиал дисфункция ҳамда сурункали паст даражали яллиғланиш кучайиши мумкин. Натижада гестацион қандли диабет, артериал гипертензия, преэклампсия, ҳомила макросомияси ва туғруқ билан боғлиқ асоратлар хавфи ортади.
References
1) McAuliffe F.M., Killeen S.L., Jacob C.M. et al. Management of prepregnancy, pregnancy, and postpartum obesity: a FIGO guideline. International Journal of Gynecology & Obstetrics. 2020;151(Suppl. 1):16–36. DOI: 10.1002/ijgo.13334.
2) American College of Obstetricians and Gynecologists. Obesity in Pregnancy: ACOG Practice Bulletin, Number 230. Obstetrics & Gynecology. 2021;137(6):e128–e144. DOI: 10.1097/AOG.0000000000004395.
3) Melchor I., Burgos J., Del Campo A. et al. Effect of maternal obesity on pregnancy outcomes in women delivering singleton babies: a historical cohort study. Journal of Perinatal Medicine. 2021;49(6):625–630.
4) International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas. 10th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2021.
5) National Institute for Health and Care Excellence. Diabetes in Pregnancy: Management from Preconception to the Postnatal Period. NICE Guideline NG3. London: NICE; updated 2020.
6) National Institute for Health and Care Excellence. Hypertension in Pregnancy: Diagnosis and Management. NICE Guideline NG133. London: NICE; updated 2023.
7) American Diabetes Association Professional Practice Committee. Management of Diabetes in Pregnancy: Standards of Care in Diabetes—2024. Diabetes Care. 2024;47(Suppl. 1):S282–S294. DOI: 10.2337/dc24-S015.