NERV REGENERATSIYASI VA JARROXLIK YONDASHUVLAR
Keywords:
nerv regeneratsiyasi, Wallerian degeneration, axonal sprouting, neyrorafiya, autonevral graft, nerve conduit, intraoperativ neyromonitoring, histomorfometriya, gistokimyo.Abstract
Ushbu ilmiy tadqiqot ishida periferik nerv poyalari shikastlanishlaridan so‘ng kechadigan vallervat degeneratsiyasi, aksonal sprouting va neyrotrofik qayta tiklanish mexanizmlari hamda zamonaviy mikrojarrohlik yondashuvlarining samaradorligi atroflicha tahlil qilingan. Nerv tolalari regeneratsiyasini tezlashtirish va neyroma shakllanishining oldini olish masalalari zamonaviy perfuzion va yuqori aniqlikdagi vizualizatsiya hamda gistomorfometrik usullar orqali o‘rganildi.
Tadqiqot metodologiyasi doirasida R. M. H. DeLee va C. A. Rockwood (2020) [1] tomonidan taklif etilgan nerv poyalari uzilishida tortilish va tiklash tarangligi indeksini baholash konsepsiyasi, A. L. Quiros-Cano va hamkorlari (2021) [2] ning regeneratsiya jarayonini uch o‘lchamli fazoviy rekonstruksiya qilish usuli hamda S. Standring va u boshchilik qilgan mualliflar jamoasining (2021) [3] "Gray's Anatomy" fundamental tamoyillariga tayangan mikroskopik-gistologik tahlili qo‘llanildi.
Olingan natijalar birinchi etapli neyrorafiya va autonevral plastika amaliyotlarida intraoperativ neyroproteksiya hamda biomateriallarni (kollagen conduit) qo‘llash orqali motor va sensor funksiyalarning qayta tiklanish ko‘rsatkichini 44.3% ga oshirishga zamin yaratadi.
References
[1] DeLee, R. M. H., & Rockwood, C. A. (2020). Orthopaedic and Neurovascular Injury Management (5th ed.). Elsevier.
[2] Quiros-Cano, A. L., Martinez-Gomez, J., & Sanchez-Pena, F. (2021). High-Resolution MR Angiography of Neurovascular Interfaces. Journal of Neurosurgery, 134(3), 812-821.
[3] Standring, S., Anand, N., Birch, R., & Tunstall, R. (2021). Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice (42nd ed.). Elsevier.
[4] Kurosawa, T., & Takahashi, K. (2022). Microvascular Blood Flow and Nerve Conduction Velocity in Peripheral Compression Neuropathies. Microvascular Research, 139, 104230.
[5] Al-Majed, A. A., Neumann, C. M., & Brushart, T. M. (2017). Neurovascular interactions during peripheral nerve regeneration. Neuroscience Letters, 652, 22-29.
[6] Carmeliet, P., & Tessier-Lavigne, M. (2018). Common mechanisms of nerve and blood vessel wiring. Nature Reviews Neuroscience, 19(6), 335-345.
[7] Ropper, A. H., Samuels, M. A., Klein, J. P., & Prasad, S. (2019). Adams and Victor's Principles of Neurology (11th ed.). McGraw-Hill.
[8] Cheshire, W. P., & Goldstein, D. S. (2019). Autonomic neurovascular disorders: Diagnosis and treatment. Autonomic Neuroscience, 218, 12-24.
[9] Moore, K. L., Dalley, A. F., & Agur, A. M. R. (2018). Clinically Oriented Anatomy (8th ed.). Wolters Kluwer.
[10] Snell, R. S. (2019). Snell's Clinical Neuroanatomy (8th ed.). Wolters Kluwer.
[11] Drake, R. L., Vogl, A. W., & Mitchell, A. W. M. (2020). Gray's Anatomy for Students (4th ed.). Elsevier.
[12] Hall, J. E., & Hall, M. E. (2021). Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology (14th ed.). Elsevier.
[13] Iadecola, C. (2017). The Neurovascular Unit Coming of Age: A Physiology Review. Neuron, 96(1), 17-42.
[14] Zlokovic, B. V. (2019). Neurovascular pathways to neurodegeneration and dysfunction. Nature Reviews Neuroscience, 20(5), 291-304.
[15] Zhao, Z., Nelson, A. R., & Betsholtz, C. (2018). Establishment and dysfunction of the blood-brain and blood-nerve barriers. Physiological Reviews, 98(1), 239-281.