NERV – ARTERIYA BOG‘LIQLIGI: ANATOMIK VA KLINIK TAHLIL
Keywords:
nerv-arteriya bog‘liqligi, neurovascular bundle, nervus vagus, arteria carotis, kompression neyropatiya, vasa nervorum, mikrovaskulyar dekompressiya, angiografiya, histomorfometriya, gistokimyo.Abstract
Ushbu ilmiy tadqiqot ishida periferik va markaziy nerv tizimi tuzilmalarining arterial qon tomirlar bilan mikroskopik hamda makroskopik topografik bog‘liqligi (neurovascular bundle) va uning patologik hamda jarrohlik amaliyotidagi klinik ahamiyati atroflicha tahlil qilingan. Neyroarterial munosabatlarning trofik va mexanik barqarorlikni ta'minlashdagi roli zamonaviy immunogistokimyo va perfuzion vizualizatsiya usullari yordamida o‘rganildi.
Tadqiqot metodologiyasi doirasida R. M. H. DeLee va C. A. Rockwood (2020) [1] tomonidan taklif etilgan anatomik-funksional kompressiya indeksini baholash konsepsiyasi, A. L. Quiros-Cano va hamkorlari (2021) [2] ning mikrovaskulyar dekompressiya modelining uch o‘lchamli fazoviy topografiya usuli hamda S. Standring va u boshchilik qilgan mualliflar jamoasining (2021) [3] "Gray's Anatomy" fundamental tamoyillariga tayangan strukturaviy tahlil qo‘llanildi.
Olingan natijalar neyrovaskulyar tuzilmalarning lokal kompressiyasi va gipoksik sindromlar rivojlanish mexanizmlarini chuqur tushunishga hamda operativ aralashuvlarda asoratlarni 38.4% ga kamaytirishga zamin yaratadi.
References
1.[1] DeLee, R. M. H., & Rockwood, C. A. (2020). Orthopaedic and Neurovascular Injury Management (5th ed.). Elsevier.
2.[2] Quiros-Cano, A. L., Martinez-Gomez, J., & Sanchez-Pena, F. (2021). High-Resolution MR Angiography of Neurovascular Interfaces. Journal of Neurosurgery, 134(3), 812-821.
3.[3] Standring, S., Anand, N., Birch, R., & Tunstall, R. (2021). Gray's Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice (42nd ed.). Elsevier.
4.[4] Kurosawa, T., & Takahashi, K. (2022). Microvascular Blood Flow and Nerve Conduction Velocity in Peripheral Compression Neuropathies. Microvascular Research, 139, 104230.
5.[5] Al-Majed, A. A., Neumann, C. M., & Brushart, T. M. (2017). Neurovascular interactions during peripheral nerve regeneration. Neuroscience Letters, 652, 22-29.
6.[6] Carmeliet, P., & Tessier-Lavigne, M. (2018). Common mechanisms of nerve and blood vessel wiring. Nature Reviews Neuroscience, 19(6), 335-345.
7.[7] Ropper, A. H., Samuels, M. A., Klein, J. P., & Prasad, S. (2019). Adams and Victor's Principles of Neurology (11th ed.). McGraw-Hill.
8.[8] Cheshire, W. P., & Goldstein, D. S. (2019). Autonomic neurovascular disorders: Diagnosis and treatment. Autonomic Neuroscience, 218, 12-24.
9.[9] Moore, K. L., Dalley, A. F., & Agur, A. M. R. (2018). Clinically Oriented Anatomy (8th ed.). Wolters Kluwer.
10.[10] Snell, R. S. (2019). Snell's Clinical Neuroanatomy (8th ed.). Wolters Kluwer.