Antibiotikga chidamli bakteriyalarning zamonaviy tibbiyotdagi muammolari
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21054710Keywords:
antibiotikga chidamlilik, rezistentlik, bakteriyalar, Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, nozokomial infeksiya, beta-laktamaza, efflyuks tizimi, antibiotik terapiya, infeksiya nazorati, global sog‘liq muammosi.Abstract
Antibiotikga chidamli bakteriyalar zamonaviy tibbiyotning eng dolzarb va murakkab muammolaridan biri hisoblanadi. Antibiotiklar kashf etilgandan buyon infeksion kasalliklarni davolashda katta yutuqlarga erishilgan bo‘lsa-da, ularning keng va nazoratsiz qo‘llanilishi natijasida mikroorganizmlarda rezistentlik rivojlanib bormoqda. Ushbu holat davolash samaradorligining pasayishiga, kasalliklarning og‘ir kechishiga hamda o‘lim ko‘rsatkichlarining ortishiga olib kelmoqda.Mazkur maqolada antibiotiklarga chidamlilikning asosiy sabablari, rivojlanish mexanizmlari hamda uning klinik ahamiyati tahlil qilinadi. Xususan, bakteriyalarning fermentlar ishlab chiqarish (masalan, beta-laktamaza), antibiotiklarni hujayradan chiqarib yuborish (efflux tizimi) va nishon tuzilmalarining o‘zgarishi kabi mexanizmlar orqali rezistentlik hosil qilishi ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, Staphylococcus aureus, Escherichia coli va Klebsiella pneumoniae kabi keng tarqalgan patogen mikroorganizmlarning rezistent shtammlari alohida e’tiborga olinadi.
References
1 Antibiotiklarning noto‘g‘ri qo‘llanishi va AMR global muammosi haqida asosiy review. �
PubMed
Dadgostar P.
Antimicrobial Resistance: Implications and Costs. Infection and Drug Resistance. 2019.
2 AMR iqtisodiy va klinik oqibatlari (kasallik davomiyligi, xarajatlar).
Murray CJL et al.
Global burden of bacterial antimicrobial resistance in 2019. The Lancet. 2022.
3 AMR sababli ~5 million o‘lim holatlari tahlili.
Prestinaci F, Pezzotti P, Pantosti A.
Antimicrobial resistance: a global multifaceted phenomenon. Pathog Glob Health. 2015.
4 Global epidemiologiya va antibiotik siyosati muammolari.
Prestinaci F et al.
Mechanisms of antimicrobial resistance. Clin Microbiol Rev. 2017.
5 Bakteriyalarning qarshilik mexanizmlari (efflux pompalar, β-laktamaza).
Ventola CL.
The antibiotic resistance crisis. P T. 2015.
6 Klinik amaliyotda antibiotiklar samaradorligining pasayishi.
Laxminarayan R et al.
Antibiotic resistance—the need for global solutions. Lancet Infect Dis. 2013.
7 Global nazorat va stewardship strategiyalari.
Davies J, Davies D.
Origins and evolution of antibiotic resistance. Microbiol Mol Biol Rev. 2010.
8 AMR evolyutsiyasi va genetik kelib chiqishi.
World Health Organization (WHO) report authors (Tacconelli E et al.)
Global priority list of antibiotic-resistant bacteria. 2017.
9 Eng xavfli “ESKAPE pathogens” ro‘yxati.
O’Neill J.
Tackling drug-resistant infections globally. Review on AMR, 2016.
2050 yilga kelib 10 million o‘lim prognozi va iqtisodiy zarar.
10.ANTIBIOTIKLARGA REZISTENTLIK: GLOBAL XAVF VA PROFILAKTIKA
YOʻLLARI | Академические исследования в современной науке
https://share.google/gOZRxv4YoOvmN1ttX
11. camuf https://share.google/gtYa33YMfUIepVZ5X
12. ANTIBIOTIKLAR VA ULARNING MIKROBLARDA REZISTENTLIK
(CHIDAMLILIK) HOSIL QILISHI https://share.google/5t47Ome4vVpcOC1Qs. camuf.uz/ru/journals/11/anitbiotik-rezistentlikning-molekulyar-mexanizmi