Shor bo‘yicha qattiqlikni aniqlash usuli va uning elastomer materiallarni baholashdagi ahamiyati

Authors
  • Saypullayev Zuxriddin Zayniddin o‘g‘li

    Sharof Rashidov nomidagi Samarqand Davlat Universiteti magistranti

    Author

Keywords:
Qattiqlik, Indetor, Shor qattiqlik, plasmassa, rezina, silikon, elastomer va kauchukc
Abstract

Mazkur tezis elastomer va polimer materiallarning muhim mexanik tavsiflaridan biri bo'lgan Shore qattiqligini aniqlash usulini o'rganishga bag'ishlangan. Ishda Shore qattiqligini o'lchashning nazariy asoslari, uning ishlash prinsipi hamda Shore A va Shore D shkalalarining qo'llanilish sohalari batafsil tahlil qilingan. Elastomer materiallarning deformatsiyalanish xususiyatlari, kontakt maydonining shakllanishi, ishqalanish va yeyilish jarayonlari qattiqlik ko'rsatkichiga bevosita bog'liq ekanligi ilmiy adabiyotlar asosida yoritilgan. Shuningdek, Shore usulida qo'llaniladigan durometrning tuzilishi, o'lchash metodikasi hamda sinov natijalariga ta'sir etuvchi omillar tahlil qilingan. Tadqiqot davomida Shore qattiqligining elastomer materiallarning mexanik, tribologik va ekspluatatsion xususiyatlarini baholashdagi ahamiyati ko'rsatib berilgan. Mazkur usul material sifatini nazorat qilish, ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirish hamda turli sanoat tarmoqlarida qo'llaniladigan elastomer buyumlarning ishonchliligi va xizmat muddatini oshirishda muhim vosita hisoblanadi. Olingan natijalar Shore qattiqligini aniqlash usulining sodda, tezkor va ishonchli sinov usullaridan biri ekanligini tasdiqlaydi hamda elastomer va polimer materiallarni tanlash va baholashda undan samarali foydalanish mumkinligini ko'rsatadi.Kalit so‘zlar: Shore qattiqligi, durometr, elastomer, polimer, Shore A, Shore D, qattiqlik, ishqalanish, tribologiya, deformatsiya.

References

1.ASTM D2240. Standard Test Method for Rubber Property—Durometer Hardness.

2.ISO 7619-1: Rubber, vulcanized or thermoplastic — Determination of indentation hardness.

3.Gent A. N. Engineering with Rubber: How to Design Rubber Components. Hanser Publishers.

4.Persson B. N. J. Sliding Friction: Physical Principles and Applications. Springer.

5.Briscoe B. J., Sinha S. K. Tribology of Polymeric Materials. Elsevier.

Cover Image
Downloads
Published
2026-06-27
Section
Articles

How to Cite

Shor bo‘yicha qattiqlikni aniqlash usuli va uning elastomer materiallarni baholashdagi ahamiyati. (2026). Ilm -Fan Taraqqiyoti Respublika Ilmiy Konferensiyasi, 1(3), 365-367. https://doi.org/10.5281/zenodo.20970210

Similar Articles

1-10 of 436

You may also start an advanced similarity search for this article.